ఆధునిక భారత నిర్మాతలు

భారతదేశంలో రాజకీయచింతన చరిత్రను గురించి నేను మొదట్లో రాయాలనుకున్నాను; ఏక కర్తృక గ్రంథం కనుక ఆకృతినేర్పరిచే హస్తం, సంశ్లేషించే గొంతు నాదే అవుతుంది. అందువల్ల రామమోహన్‌ రాయ్‌, జోతిబా ఫూలే, మోహన్‌దాస్‌ గాంధీ, బి.ఆర్‌. అంబేద్కర్‌, జవహర్‌లాల్‌ నెహ్రూ, కమలాదేవి చటోపాధ్యాయ, తదితరుల ఆలోచనా ధర్మానికి అన్యాయం జరుగుతుందని నాకు ఆ వెంటనే అన్పించింది. అలా ఇది భారతీయ చింతనాపరులు-క్రియాశీలురు ప్రత్యక్షంగా, విస్తారంగా తమ గొంతుతో మాట్లాడిన మాటల సంకలనగ్రంథమయింది; వీరు సమాజంలోని అసమానతలకు వ్యతిరేకంగా పోరాడారు; మతబాహుళ్యవాదాన్ని, భావప్రకటనా స్వాతంత్య్రాన్ని ప్రోత్సహించారు; దేశప్రగతిపథానికి రూపురేఖలు దిద్దారు. వీరి మాటలను ఈ ధోరణులను శక్తిమంతంగా వ్యతిరేకించిన ఇతర చింతకులు-క్రియాశీలుర మాటల పక్కన ఉంచటం జరిగింది.